Nusret Hepgul
|
Bilinen en eski usta Sebek Mehmed Efendi, "Tertibi Risalei Ebri" isimli
kitabiyla ebru yapimini vesika haline getiren kisidir. Ayasofya Camii'nin
hatibi oldugu icin "Hatip"on adiyla anilan Mehmed
Efendi'nin ic ice renklerle buyuk nokta ve yildiz benzeri sekillerler meydana
getirdigi ebrulara bugun "Hatip Ebrusu" denir. Daha sonra Uskudar'da Ozbekler
Dergahi olarak bilinen tekkenin ebruculukta onemli bir yeri olmustur. Seyh
Sadik Efendi ile baslayan ebruculuk Necmeddin Okyayin yegeni Mustafa
Duzgunman'a kadar bu dergahin devam ettirdigi bir sanat olmustur.
Ozbekler Tekkesinin seyhi Sadik Efendi iki ogluna da ebru ogretmis. (Nazif ve Ibrahim Edhem). Ibrahim Edhem efendi babasindan sonra tekkenin seyhi oldugu gibi guzel sanatlardaki basarisiyla "Hezarfen" sifatina hak kazanmis, ebrunun da buyuk ustalarindan biri olmustur. |
|
|
icinde kucuk civiler cakilmis bir cubuk (tarak), igne veya ince bir telle
sekillendirilmesiyle "Carki Felek ", "Bulbul Yuvasi" ve "Cicekli" ebrular
yapilir. Hat sanatinda yardimci olarak "Hafif Ebu", "Koltuk Ebrusu" ve arap
zamki yardimi ile yapilan "Akkase" denilen yazili ebrular vardir.
Ayasofya Camii'nin hatibi Mehmet Efendi tarafindan yapilan, cicekli ebrunun atasi sayilan yildiz benzeri sekilli ebrulara da "Hatip Ebrusu" denir. ESKI VE YENI EBRU USTALARI Kitap ciltlerine yan kagidi olarak yapilan ebru cesitli ustalarin sabirla |
gelistirdikleri sekil ve usullerle gunumuzde uc boyutlu resimlerin yapildigi
bir sanat haline geldi.
Akbank yayinlari arasinda cikan "Turk Sanatinda Ebru" adli kitabin yazari unlu hat uzmani Ugur Derman'in kitabindan edindigimiz bilgilere gore ismen tespit edilen onemli ustalar sirasiyle soyle: Sebek Mehmed Efendi (ol.1608'deen once), Hatip Mehmed Efendi (ol. 1773), Seyh Sadik Efendi (ol. 1846), Seyh Ibrahim Efendi (1829-1904), Sami Efendi (1838-1912), Hezarfu Necmeddin Okyay (1883-1976), Abdulkadir Kadri Efendi (1875-1942), Sami Okyay (1910-1933), Sacit Okyay (1915-?). |
Edhem Efendi'nin arkadasi Sami Efendi ve
ograncisi Aziz Efendi (o da seyh olmustur) den sonra ebrunun buyuk ismi
Necmeddin Okyay gelir. Cicekli ebrularin babasi ve ustasidir.
Gunumuzde ebru sanatcilari arasinda en onemli isimleri soyle siralayabiliriz: Basta 12 Eylul 1990'da vefat eden Mustafa Duzgunman; sonra, Alparslan Baabaoglu, Fuat Basar, Sabri Mandiraci, Ankara'da yasayan ve girdigi yarismalarda birincilikler kazandiktan sonra Misir ve Avustralya'da sergiler acan Timucin Tanarslan, yurtdisinda yasamini ebru ile butunlestiren, cesitli kitaplar yazan ve hazirlayan, ebru teknigiyle resim yapan Nedim Sonmez, ebruyu hemen her malzemeye |